Sukatan at Pananagutan

Madalas mapag-usapan kung bakit sa laki ng perang ginugol ng pamahalaan para sa mamamayan, tila di nararamdaman ang mga benepisyo nito. Maraming paliwanag at maraming dahilan. Nandiyan ang pera daw ay nawaldas lamang sa katiwalian. Nandiyan ang mali daw na prioridad ng pamahalaan sa pagugol ng pera ng bayan. Nandiyan na kulang pa raw ang perang ginugol para maramdaman ng taong bayan ang mga biyayang idudulot nito. Pawang may bahid ng katotohanan ang mga paliwanag na mga nabanggit. Subalit hindi tinutukoy ng mga ito ang puno’t dulo ng problema.

Ano ang akmang sukat para sa mga pinag uukulan ng pera ng pamahalaan? Kadalasan ang sukat ay kung gaano kalaki ang perang gugugulin. Naipapaalam lamang kung paano ginasta at kung ano ang nangyari sa perang ginasta kung ito ay inuusisa at tinatanong kung ano ba talaga ang nabuo sa halagang naitala. Halimbawa, ang kontrobersyal na North Rail sa unang tingin ay isang kapuri-puring proyekto ng pamahalaan. Subalit nang ito ay inusisa, pinuna na ng nakakaintindi na parang napakalaki naman ng perang uubusin sa ikli ng linya ng riles ng North Rail. Kahanay nito ang ZTE-NBN broadband project na ang tongpats ay milyones din. Madalas na ipagmalaki kung ilang bilyong piso ang budget sa iba’t ibang programa ng pamahalaan. Pero bihirang banggitin kung ano ang kahihinatnan ng perang gagastusin. Dahil hindi malinaw ang sukatan, nagiging sanhi ito ng katiwalian. Maiiwasan ang lahat ng ito kung pinapaliwanag ang physical targets na detalyado kasabay sa anunsiyo ng perang inilaan para sa proyekto. Kadalasan bagaman maisagawa pa ang proyekto, nabalot na ito ng kontrobersiya at nabalewala na ang benepisyo sa mata ng mamamayan.

Minsan malinaw naman ang sukat subalit hindi ito ang makahulugang batayan. Halimbawa sa linya ng edukasyon, madalas na binabalita na mga daang milyon ang inalaan para sa dagdag na guro, dagdag na school buildings at iba pa. Mahalaga ang dagdag na mga ito subalit hindi ito ang puno’t dulot ng sukatan. Alam nating lahat na dalawang bagay ang talagang importante tungkol edukasyon, ang participation at completion rates (sukat kung ilang porsiyento ng mga bata ang nasa paaralan at kung ilan ang nakatapos ng elementarya at hayskul) at academic achievement (sukat kung natuto ang mga bata ng dapat nilang matutuhan sa iba’t ibang antas). Sa aking mga ginawang mga pulong sa iba’t ibang paaralan dito sa Lungsod ng Naga at iba pang lugar, hindi nga alam ng magulang ang achievement levels ng paaralan ng kanilang anak. Minsan pati ang mga guro ay hindi rin ito nasusundan. Ang dahilan, mali ang sukatan kung ano ang dapat tuunan ng pansin sa hanay ng edukasyon. Matagal ng mababa ang achievement levels ng ating mga pampublikong paaralan. Pausod-usod ang kanyang pagtaas. Hindi natin puwedeng isisi ito sa pangkasalukuyang pamunuan niya lamang. Palagay ko matagal na binale-wala ang tamang sukat kaya naman walang nanagot kung di naabot ang mga antas na ninanais. Kaya mahalaga ang ginagawa ng Synergeia Foundation at ng 57-75 Movement, mga grupong pribado, dahil ang pinupuntirya ng kanilang mga programa ang tamang sukat sa edukasyon. May akmang sukatan at makatwiran ang hinihinging pananagutan.

Ano ang problema ng wala o maling sukat? Ang lahat ng may katungkulan ay dapat managot sa trabaho at kapangyarihan na ibinigay sa kanya. Ang pananagutang ito ay dapat malinaw at alam ng mamamayan. Kung walang malinaw na sukat, malamang lihis ang gagawin sa tunay na layunin ng mga ginagawa. Hindi lamang pera ang susi sa pagsaayos ng ating bansa. Kasinghalaga ang tamang sukatan at pananagutan ayon dito. Madali namang maituwid ito. Ang malaking tanong ay kung nais itong maituwid.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: